ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ

Συγγραφέας: Τάσος Ανθουλιάς

Εκδόσεις Χελιδόνι, Αθήνα

Το βιβλίο περιέχει μια σειρά άρθρων του συγγραφέα, δημοσιευμένων παλιότερα, τα οποία (δυστυχώς) παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα. Βασικός στόχος αυτών των άρθρων είναι ο εντοπισμός των ουσιαστικών προβλημάτων της γενικής παιδείας μας. Ταυτόχρονα γίνεται προσπάθεια να αναλυθούν τα πραγματικά αίτια που εμποδίζουν τους μαθητές (στη συντριπτική τους πλειοψηφία) να αναπτύξουν τη λογική και την κρίση τους, να αφομοιώσουν τις απαιτούμενες γνώσεις και να αποκτήσουν δεξιότητες αναγκαίες στις μελλοντικές τους δραστηριότητες.

Αποσπάσματα από δύο κριτικές που γράφηκαν για το βιβλίο αυτό:

α) του Βασίλη Αγγελικόπουλου στο περιοδικό Διαβάζω

Η αρθρογραφία του Τάσου Ανθουλιά στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο για θέματα της παιδείας είναι από τις λίγες που δεν αναλώνονται σε δευτερεύοντα ή και κατασκευασμένα προβλήματα.

Ο Τ. Ανθουλιάς έχει συνέχεια στο νου του το ουσιαστικότερο πρόβλημα της εκπαίδευσης στον τόπο μας, που αποτελεί και το κυριότερο χαρακτηριστικό του αναχρονιστικού πνεύματος που τη διέπει: το στείρο εγκυκλοπαιδισμό, δηλαδή την επιδίωξη της αποστήθισης γνώσεων, που δεν αφήνει περιθώρια για την ανάπτυξη της κρίσης και της λογικής του μαθητή.

Με την καθαρή του σκέψη και την παρρησία του είναι φυσικό να έρχεται σε αντίθεση όχι μόνο με τους παράγοντες εκείνους της πολιτείας που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν τα εκπαιδευτικά προγράμματα, αλλά και με όσες οργανώσεις εκπαιδευτικών ή μεμονωμένα πρόσωπα προβάλλουν αποπροσανατολιστικούς στόχους, παρασυρμένοι από μια κυριολεκτικά αστόχαστη συνθηματολογία.

Οι απόψεις του Τ.Α. για αρκετά θέματα της παιδείας μας –που ως σύνολο είναι το κυριότερο πρόβλημα του ελληνικού λαού– αναπτύσσονται στο βιβλίο του «Ελληνική εκπαίδευση: πορεία στο άγνωστο» (εκδ. Χελιδόνι).

β) του Γ. Μητραλιά στο περιοδικό Οικονομικός Ταχυδρόμος

Η κοινή γνώμη διαπιστώνει καθημερινά μιαν αντίφαση: αν και οι ρυθμοί εργασίας των μαθητών έχουν γίνει κυριολεκτικά «σταχανοβικοί», οι ίδιοι οι μαθητές αδυνατούν πολλές φορές να ανταποκριθούν σε στοιχειώδεις απαιτήσεις όπως, για παράδειγμα, η κατανόηση ενός απλού κειμένου. Και πολλοί είναι τότε εκείνοι που αναρωτιούνται: «Μα επιτέλους, τι μαθαίνουν στο σχολείο;».

Το ζήτημα που εισάγουμε τόσο απλά δεν είναι –δυστυχώς– δευτερεύον. Αφορά στη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα όλου του εκπαιδευτικού μας συστήματος και έχει άπειρες οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Το βιβλίο του κ. Τ. Ανθουλιά μας βοηθάει να εντοπίσουμε αρκετές από τις αιτίες αυτής της τραγικής αντίφασης, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται ως «μεταρρυθμιστική».

Εγκυκλοπαιδισμός, στεγανοποίηση των μαθημάτων (ακόμα και των ...κεφαλαίων κάθε μαθήματος), έλλειψη γενικεύσεων και παιδαγωγικού πνεύματος είναι μερικά από τα καθημερινά χαρακτηριστικά του σύγχρονου ελληνικού σχολείου. Η απουσία όχι μόνο μιας παιδαγωγικής αντιμετώπισης του μαθητή ως ιδιαίτερα ζωντανού ανθρώπου, αλλά η απουσία κι αυτής της κοινής λογικής συνεχίζουν να χαρακτηρίζουν το πνεύμα και το γράμμα της εκπαίδευσής μας. Δεν αναπτύσσει τις ικανότητές του, απλώς αποθηκεύει «γνώσεις» που πολύ συχνά αποδείχνονται κάτι παραπάνω από άχρηστες: τραγελαφικές. Από πού να αρχίσεις και πού να σταματήσεις όταν μιλάς για τον χαρακτήρα της ελληνικής εκπαίδευσης. Όταν σε άλλες χώρες εξειδικεύεται η έννοια της επιμόρφωσης των καθηγητών, στην πατρίδα μας παραμένει πάντα άγνωστη και αυτή ακόμα η στοιχειώδης προετοιμασία τους να αντιμετωπίσουν την τάξη τους. «Ως πότε θα αναλαμβάνουν να διδάξουν τα παιδιά καθηγητές που δεν άκουσαν ούτε μια λέξη για το τι θα πει διδασκαλία και πώς πρέπει να διδάξουν;».

Το βιβλίο του κ. Ανθουλιά καταπιάνεται, επίσης, με τον μύθο των Μαθηματικών «που είναι για τους λίγους» (όπως δήλωσε κάποτε και ο Υπουργός Παιδείας). Η στατιστική πραγματικότητα επιβεβαιώνει μια τέτοια άποψη. Όμως, το πρόβλημα παραμένει ακέραιο. Ο συγγραφέας αναρωτιέται δίκαια γιατί στη χώρα μας να διαπιστώνεται κάθε χρόνο μια τόσο εντυπωσιακή «μαθηματική» εκατόμβη. Και προχωρώντας στις ρίζες της μιζέριας των Μαθηματικών του ελληνικού σχολείου δεν αργεί να ανακαλύψει πως το κακό ξεκινάει από το ότι «η αλήθεια των Μαθηματικών παρουσιάζεται σαν να είναι αξιωματική, μεταφυσική, πέρα από κάθε λογική». Το αποτέλεσμα είναι ανάλογο με εκείνο που παρατηρείται σε άλλα μαθήματα: «η αποστήθιση τεμαχισμένων ‘γνώσεων’, δηλαδή μορφών από τις οποίες έχει αφαιρεθεί το όποιο περιεχόμενο». Αντί τα Μαθηματικά και η διδασκαλία τους να συνδέονται με το περιβάλλον, με το σύνολο των μαθημάτων, με την πραγματικότητα, αντίθετα παρουσιάζονται σαν μια σπαζοκεφαλιά, μια διανοητική γυμναστική.

Η «Ελληνική εκπαίδευση – πορεία στο άγνωστο» είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο βιβλίο, με γόνιμες και καίριες παρατηρήσεις, που ελπίζουμε πως κάποτε θα πέσει στα χέρια των εκπαιδευτικών υπεύθυνων στη χώρα μας.

Τα περιεχόμενα του βιβλίου είναι τα εξής:

Μπορείτε να δείτε μερικά από τα άρθρα εικονογραφημένα σε μορφή βίντεο

στις εξής διευθύνσεις του YouTube:

Η σύγχρονη ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης

          https://www.youtube.com/watch?v=NZHnl1GJVdA

Τα Μαθηματικά είναι πραγματικά για τόσο λίγους;

          https://www.youtube.com/watch?v=DYFOTcYWRZk

Μαθηματικά και Ιστορία

          https://www.youtube.com/watch?v=q4vFYgjEwBM

Παιδί και βιβλίο

          https://www.youtube.com/watch?v=AdZbf6-3zw8

Εκπαίδευση με τα παπάκια

          https://www.youtube.com/watch?v=XTNPMVQrbXM

Παιδιά και λογική

          https://www.youtube.com/watch?v=DTmeHbd5gcw

Τα τέσσερα βασικά προβλήματα της ελληνικής εκπαίδευσης

          https://www.youtube.com/watch?v=QzXinA7vp-s

Μπορείτε να διαβάσετε τις εκπαιδευτικές απόψεις του Τάσου Ανθουλιά συνοπτικά σε μια σειρά από μικρά κείμενα στη διεύθυνση: https://www.helidoni.info/Keimena.pdf.

Δείτε επίσης τις τηλεοπτικές εκπομπές

Επιστροφή

στην Αρχική σελίδα

      Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο

      "Τι θα διδάξω; Γιατί θα το διδάξω;

      Πώς θα το διδάξω;"

     πατώντας ΕΔΩ

       Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο

      "Οι εκπαιδευτικοί είναι επιστήμονες

      ή Όχι;"

     πατώντας ΕΔΩ

       Μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο

      "Η εισαγωγή της πληροφορικής

      στην εκπαίδευση"

     πατώντας ΕΔΩ

       Μπορείτε να διαβάσετε ένα κείμενο

       για την κατάργηση της αποστήθισης

        πατώντας ΕΔΩ

         Μπορείτε να διαβάσετε ένα κείμενο

         για την έννοια της έκθεσης

       πατώντας ΕΔΩ

       Μπορείτε να διαβάσετε

       για τα εγκλήματα της ελληνικής

       εκπαίδευσης στα Μαθηματικά

       πατώντας ΕΔΩ

      Μπορείτε να δείτε ένα κείμενο για το

     πώς μαθαίνει το παιδί να διαβάζει

      πατώντας ΕΔΩ

      Μπορείτε να διαβάσετε ένα κείμενο

       για τη διδασκαλία της γραφής

      πατώντας ΕΔΩ